ben ik te oud om te leren?

Een van de grote voordelen van zelfstandige zijn, is dat ik zo veel mag leren! Boeken lezen, seminars volgen, workshops bezoeken, en heel veel training-on-the-job uiteraard.

De laatste tijd kwamen er steeds boeken en trainingen over de werking van het brein langs. Zonder de illusie te hebben nu een brein-expert te zijn, ben ik wel tot een aantal verrassende inzichten gekomen.

Mythes

Soms is het ontluisterend om erachter te komen dat wat we decennia voor waar hebben aangenomen, gewoonweg niet klopt: creatieveling zijn geen rechterkant-breiners, en accountants geen mensen die alleen de linkerzijde van hun brein gebruiken. Een aantal breinfuncties is wel geconcentreerd aan een zijde van het brein, maar we gebruiken allemaal zowel de linkerkant als de rechterkant van ons brein omdat deze volledig onderling afhankelijk zijn.

Of bijvoorbeeld de oude aanname dat we maar 10% van ons brein benutten; dat blijkt volgens de nieuwste inzichten absoluut niet zo te zijn. Elke hersencel in ons brein is continu actief.
Aangezien niet gebruikte verbindingen worden afgebroken, zou het volgens neurowetenschapper Nienke van Atteveldt ook heel vreemd zijn als we maar 10% van onze cellen gebruiken, want dan zou het overgrote deel van ons brein afsterven , wat wordt weersproken door MRI-scans. In dit artikel legt Nienke van Atteveldt waarom we die mythe zo graag blijven geloven.

Feiten

Gelukkig worden een aantal inzichten ook gewoon volledig bevestigd: bijvoorbeeld dat je brein niet kan multitasken. Elke taak vraagt focus, en elke verandering van aandacht vraagt tijd en energie. Multitasking is daarmee, zoals doms gesteld "the single best way to scew up both jobs".






Ook de NLP stelling dat "Energy flows where attention goes", blijkt nog steeds helemaal te kloppen: je brein legt continue nieuwe verbindingen en versterkt deze bij veelvuldig gebruik; niet gebruikte paden vergaan.

Leer-voorwaarden

Een tijdje geleden woonde ik een kennisproeverij van de Universiteit Maastricht bij, en volgde een workshop over de meest recente wetenschappelijke inzichten rondom brein en leren. Van Dr. Sonja Zaar leerde ik daar een aantal voorwaarden om je brein optimaal in staat te stellen om te leren: lichamelijke conditie, emotioneel welzijn, totale beleving en actieve betrokkenheid.

Deze informatie kun je gebruiken om zélf makkelijker te gaan leren, en in de trainingen van Barcavela gebruiken we ze om het de deelnemers makkelijker te maken om te leren:

Wat kun je (makkelijk) zelf doen:

Dit betreft vooral basale zaken, die je moeder je waarschijnlijk al vertelde, en die daarnaast ook wetenschappelijk onderbouwd zijn, zoals gezond eten, genoeg drinken, voldoende slapen, frisse lucht en af en toe bewegen:

• gezonde voeding (niet persé power foods, maar veel groente, veel fruit en weinig suiker is wel een grote lijn)
• voldoende water (ca 2 liter)
• genoeg slaap (het aantal uren is persoonlijk, een gemiddeld optimum is 7,6 uur, maar 6-10 uur is normaal, kijk ook eens hier naar de overige effecten van te weinig slaap)
• je hersenen hebben een heel hoge verbranding, en hebben dus veel zuurstof nodig (20% van je totale lichamelijke zuurstofbehoefte). Zorg dus voor voldoende zuurstof in je omgeving (onder andere door ventilatie)
• voldoende lichaamsbeweging (geen topsport, maar wel elk uur bewegen, en elke dag een half uurtje matig intensieve beweging)
• downtime (rustmomenten zonder elektronica, middagdutje van 5 minuten, maar ook meditatie en mindfulness)

En daarnaast kun je zelf natuurlijk ook invloed uitoefen op je emotioneel welzijn, de totale beleving en je actieve betrokkenheid, bijvoorbeeld door

• je doelen uitdagend te stellen (1% meer Franse woordjes is meestal geen uitdaging; 2 keer zoveel Franse woordjes is wel degelijk een uitdaging; je doel uitdagend maar niet onmogelijk maken helpt om het te bereiken)
• vragen stellen (het grote leeradvies aan eindexamenkandidaten is om vooral niet te gaan onderstrepen, maar om jezelf vragen te stellen; als je het uit kan leggen dán snap je het)
• intrinsieke motivatie (leren wat JIJ wilt leren, niet wat je leraar, baas of ouder van je verwacht)
• leren door onderdompeling (het maakt een enorm verschil of je 1 uur Franse woordjes leert of de hele dag in Frankrijk Frans spreekt- bij onderdompeling gaan je hersenen 's nachts aan het werk om te herhalen en te verdiepen, zie ook dit artikel)

Leervoorwaarden binnen onze trainingen

In de trainingen van Barcavela besteden we ook aandacht aan lichamelijke conditie, emotioneel welzijn, totale beleving en actieve betrokkenheid, bijvoorbeeld door:

• afwisseling tussen uptime en downtime: dit doen we bijvoorbeeld door regelmatig pauzes in te lassen, buiten de trainingsruimte, en bij voorkeur te trainen op lokaties in het buitengebied.
• vertrouwen: het geloof uitstralen dat je kúnt leren is essentieel om deelnemers te laten leren; lees ook de eerdere blog over growth mindset
• veiligheid: met het mes op de keel, is het lastig leren. Plezier daarentegen helpt bij leren. Een van mijn opdrachtgevers heeft zelfs als motto: lol en leren
• intrinsieke motivatie: met behulp van intakes zorgen we dat we trainen wat de deelnemer wil leren, waarbij het aan ons is om ervoor te zorgen dat dat aansluit bij wat de opdrachtgever van ons verwacht
• deelnemen: Ik ben  destijds in Maastricht gaan studeren vanwege het Probleem Gestuurd Onderwijs; zelf aan de hand van casuïstiek ontdekken wat je nog niet weet en die kennis gaan verzamelen en delen; dit draag ik nog steeds bij me en maakt dat ik erop toezie dat we niet doceren maar mensen uitdagen om te leren)
• doen: bij trainingen zetten we heel vaak trainingsacteurs in; wéten is 1 ding, maar dan ook nog doen en oefenen geeft zoveel meer leerrendement)
• complex: met alle zintuigen ondergaan; leren is niet alleen een bewust maar ook een onderbewust proces. Ook hier vind ik de link met NLP heel leuk: informatie kan zowel auditief, visueel, kinestetisch, olfactoir als gustatoir zijn, en iedereen heeft zijn eigen favoriete manier van informatie opnemen. Hoe meer manieren wij gebruiken, hoe meer informatie ook daadwerkelijk blijft hangen

En nu?

Wat ga jij doen om jouw brein nog beter in staat te stellen tot leren? Ik ga nu een blokje lopen (beweging en zuurstof), zodat ik straks nog beter kan leren en presteren.

Boekentip: 

Daniel Levitin. Een opgeruimde geest

PS

Graag wil ik  eindigen met een wens aan Sonja Zaar:  heel veel succes in je nieuwe carrièrestap, en ik hoop nog veel van je te mogen leren!

veranderen gaat in kleine stapjes

Soms word ik gevraagd om een veranderingsproces te begeleiden, en verwacht de opdrachtgever dat mensen met weerstand door mijn begeleiding na 2 sessies staan te springen om aan de verandering te mogen beginnen. Door schade en schande wijs geworden moet ik bekennen dat dat zelfs mij niet lukt....

Wat ik gelukkig wel kan is, samen de leidinggevenden, mensen stapje voor stapje door het veranderingsproces te begeleiden.

Een heel belangrijke eerste stap daarbij is om te ontdekken waarom mensen de verandering niet willen, en er echt naar te luisteren, en er zo mogelijk zelfs iets van te leren. Pas als mensen het gevoel hebben dat er naar hun redenen geluisterd is kunnen zij gaan luisteren naar mij of naar hun leidinggevende, en wellicht redenen gaan ontdekken waarom ze wél zouden kunnen of moeten veranderen.

De tweede stap gaat over het durven vertrouwen in de verander/mogelijkheden van mensen zelf. Dat kan ik tóch niet..., dat hebben we al eerder geprobeerd en dat lukte tóch nooit... Ook hier is het heel belangrijk om te ontdekken waar deze vooronderstellingen vandaan komen, om van daaruit te kunnen gaan kijken naar manieren om dat vertrouwen wel te gaan krijgen.

Pas als als mensen deze eerste twee stappen hebben genomen heeft het zin om naar het hóe te gaan kijken: wat precies moet er gebeuren, hoe exact moet het gaan worden.

Bovenstaande cartoon (ik weet helaas niet wie de rechtmatige eigenaar is, weet jij het wel geef het mij svp door) geeft deze stappen fantastisch weer. Het lijkt alsof de eerste 2 stappen maar twee onbelangrijke tredes zijn die je best zou kunnen overslaan, maar schijn bedriegt; zonder deze twee stappen is elke verandering gedoemd te mislukken.

Deze blog werd al eerder gepubliceerd via Blogger.
Wil je mijn artikel opnemen in een website/blog, tijdschrift of ander medium? Leuk!

Dan vraag ik je wel mij hierover te informeren én de volgende tekst op te nemen: "Door Ellen Schiffeleers, business coach/trainer voor ondernemende professionals. Ga naar www.barcavela.nl : "Barcavela, slimme mensen wijzer maken".

4 juni 2015, Avondworkshop Onderhandelen

Onderhandelen doe je overal: thuis, op het werk, met opdrachtgevers, met klanten. Onderhandelen is namelijk een dialoog van mogelijkheden, waarbij beide partijen met een besluit instemmen EN zich er daarna ook nog aan houden. Er moet dus altijd een win-win in zitten

Wil je die leuke opdracht doen, maar dan wel voor een goede betaling? Heb je de inzet van je opdrachtgever nodig bij het bereiken van jouw resultaat? Hoog tijd om te gaan onderhandelen!




In de workshop ´Onderhandelen’ krijg je handvatten aangereikt om het gesprek met opdrachtgevers, collega´s en klanten aan te gaan. Je leert heel helder te maken wat je wensen zijn, je criteria voor succes te bepalen, en goed te luisteren naar je onderhandelingspartner. Daarnaast kijken we naar jouw overtuigingen en gaan we vooral veel praktisch oefenen.

Workshop:            Onderhandelen

Deelnemers:         5-10

Datum:                 donderdagavond 4 juni 2015

Tijd:                     20.30-22.00 uur

Lokatie:                Meerssen

Kosten:                 €49,50  excl. BTW

Inschrijven:          ellen@barcavela.nl

Telefoon:              06-11131744 

29 mei 2015 workshop Netwerken- Net Werken

Jij hebt de moed gehad om van jouw passie je bedrijf te maken. Je bent heel goed in je vak maar je merkt dat goed zijn nog geen garantie is voor succes. Ondernemen is meer dan inhoudelijk vakmanschap, het vraagt ook een aantal ondernemersvaardigheden.

Hoe zorg je er voor dat jouw bedrijf ook een succesvol bedrijf blijft? Hoe zorg je ervoor dat je, ook op de lange termijn, voldoende klanten hebt, voldoende inkomsten genereert, en nog heel lang jouw passie in je bedrijf kunt uitvoeren? Hoe combineer je al die rollen die je hebt in jouw eigen bedrijf: professional, relatie-beheerder, financieel manager, directeur, verkoper en bedrijfsleider.
Barcavela biedt een cyclus van 6 workshops waarin de elementen van ondernemerssucces worden behandeld. Deze workshops kunnen los van elkaar worden gevolgd, maar kunnen ook worden gecombineerd met individuele coaching..

In de workshop 'Netwerken' leer je de theorie maar vooral ook de praktijk van netwerken. Je gaat onderzoeken wat je wil bereiken met netwerken; wil je vinden of gevonden worden, wil je contacten of contracten, wat moet in real life en wat kan online? We gaan diepgaand in op lichaamstaal, we kijken naar de mogelijkheden voor online netwerken via Social Media, je krijgt tips om je Know- Like en Trust – factor te verhogen , en we gaan oefenen met het concept van Durf te Vragen.

Workshop:            Netwerken - Net Werken

Deelnemers:         8-15

Datum:                 vrijdag 29 mei 2015

Tijd:                     9.30-17.00 uur

Lokatie:                Zuid Limburg

Kosten:                €178,50  excl. BTW, excl. lunch

Inschrijven:          ellen@barcavela.nl

Telefoon:              06-11131744 

NB In de leergang worden de workshops gecombineerd met individuele coaching, en wordt 1:1 verdieping gegeven aan de behandelde onderwerpen. De kosten voor de losse workshops zijn €178,50. De kosten voor de totale leergang (6 workshops en 4 persoonlijke coaching-gesprekken) bedragen €1.895,-- . Alle kosten zijn exclusief BTW en exclusief lunch. Al deze kosten zijn bij de belastingdienst op te voeren als studiekosten.

de leidende (project)manager

Als je met een groep aan een doel werkt heb je al snel een leider nodig. Maar wat is nu een leider? En wat is het verschil tussen een leider en een manager?

Jarenlang ging de grap de wereld rond dat je als je verdwaald was hulp kon vragen aan een manager, die dan met je zou kijken naar de criteria waaraan een weg moest voldoen, of aan een leider, die in een boom zou klimmen en zou kijken waar de uitgang was. Best grappig natuurlijk, maar is er echt zo veel verschil tussen managers en leiders, is het een ander soort mensen of zijn het mensen die ander gedrag vertonen? Zijn managende leidinggevenden fout en leidende leidinggevenden goed bezig? Moeten we vooral áf van de managers?

Leiderschap vs management

Wikipedia stelt dat leiderschap een proces is waarbij een individu een groep van individuen beïnvloedt om een bepaald doel te bereiken (sturen), waarbij bij management vooral de nadruk ligt op beheer en beheersing. Dat geeft waarschijnlijk meteen aan waarom we vaak zo'n hekel hebben aan managers en we leiders willen: als we managers inderdaad zien als de beheerser met de spreadsheet, dan vraagt dat alleen maar weer iets van je; als de leider degene is die je naar een doel stuurt kan het zijn dat hij jou iets biedt, in plaats van vraagt.

Quinn

In de leiderschapstrainingen van Barcavela werken we met het model van Quinn: leiden en managen zijn allebei rollen die leidinggevenden vervullen, net zoals bijvoorbeeld innoveren, stimuleren en coördineren.

Effectieve leidinggevenden spelen in op de situatie en kunnen in verschillende omgevingen, met verschillende mensen en onder verschillende omstandigheden ander gedrag laten zien. Do the things right EN do the right things.

Soms moet je dus managen (beheersen, zorgen dat je binnen de gestelde kaders blijft) en soms moet je leiden (richting geven, kaders bieden)

Projectmanagement

En of dat in een lijnorganisatie al niet lastig genoeg is, de eisen die aan leiderschap in tegenwoordige organisaties worden gesteld, worden ook aan leiders in projectorganisaties gesteld. Als projectmanager moet je zonder formele macht professionals aansturen, die vaak niet eens binnen jouw eigen organisatie werken.

Ik ben erg blij dat ik ook dit jaar voor de Universiteit Maastricht weer een aantal workshops binnen hun Post Graduate opleiding Projectmanagement mag verzorgen; workshops die gaan over de zachte kanten van projectmanagement: leiderschap, werken in teams, en sociaal dynamische aspecten van werken in projecten.

Klik hier voor meer info over de hele Post Graduate opleiding Projectmanagement van de Universiteit Maastricht. NB: Er zijn nog plaatsen beschikbaar!

samenwerken

In bijna elke organisatie moet je samenwerken met anderen; soms leuke mensen, soms 'lastige' mensen. Toen ik wegging uit een organisatie van 1000 man, en, in eerste instantie, helemaal alleen aan Barcavela begon hoefde ik even niet samen te werken; maar wat was dat eenzaam.... de mens is toch een sociaal wezen. Ik miste het sparren met anderen, elkaar helpen, even samen aan de koffie-automaat, de simpele vraag naar mijn weekend. Ik was dan ook blij toen ik weer meer kon gaan samenwerken met anderen.

Maar omdat samenwerken niet altijd eenvoudig is, is het goed om soms eens even stil te staan bij de theorie van samenwerken; waarom, hoe, verschil tussen losse groep en high performance team. Een eenvoudig model rondom samenwerken gaat uit van een rangorde van vijf hoofdzaken:

1. doelen 
2. taken 
3. procedures 
4. persoonlijke verhoudingen 
5. persoonlijke overtuigingen 

Doelen: 

Voor effectieve samenwerking moeten de doelen duidelijk, begrepen en aanvaard zijn: zonder doel geen noodzaak tot samenwerken. Binnen een team is bij de leden het besef aanwezig dat ze door samen te werken in staat zijn een doel te bereiken dat groter is dan eenieders individuele kracht. Dat gezamenlijke doel bindt en verbindt. Binnen een losse groep is de overheersende gedachte vaak dat men is samengevoegd vanwege  administratieve redenen, om de ‘span of control’ beheersbaar te houden of juist om een managementlaag eruit te kunnen snijden; er is geen gezamenlijk doel.

Taken:

Voor een goede samenwerking is het nodig dat ieder teamlid, ook de leidinggevende, precies weet wat ieder ander van hem verwacht of nodig heeft.. Binnen goed lopende teams zijn de leden ervan doordrongen dat iedereen bijdraagt aan het eindresultaat en dat door inzicht te verkrijgen in elkaars werkzaamheden het proces kan worden gestroomlijnd. Binnen een groep zijn mensen vooral bezig met hun eigen taak en is er weinig begrip en kennis van de taken van de andere groepsleden. Er is geen overzicht hoe de ander bijdraagt aan het eindresultaat. Dit is overigens vaak ook de basis voor onbegrip, achterdocht en eigen koninkrijkjes. 

Als de taken duidelijk en redelijk conflictloos zijn zal het team effectief werken. 

Binnen goedlopende teams wordt gestuurd vanuit betrokkenheid. Teamleden wordt gevraagd mee te denken over de doelstellingen en hoe deze te bereiken. Naast hun ‘handen’ wordt actief gebruik gemaakt van hun ‘hoofd’. Immers, twee weten meer dan één. En dan kunnen schijnbaar onmogelijke doelstellingen op een creatieve manier worden gerealiseerd. Het verschil tussen en team en een groep is binnen dit kader dan ook dat in een groep de manager vanuit controle stuurt. De leden krijgen te horen welke taak ze moeten uitvoeren, wanneer dit gereed moet zijn en bij voorkeur hoe dit moet gebeuren. Ze worden gereduceerd tot ‘handjes leveren’.

Procedures: 

Als het doel (wat en waarom) en de taken (wie)  helder zijn, moet ook nog gekeken worden naar procedures, het hoe. Hoe worden besluiten genomen, problemen aangepakt, gesprekken geleid, conflicten gehanteerd.
Binnen goedlopende teams voelen de leden zich verbonden en nemen verantwoordelijkheid voor de onderlinge samenwerking. In plaats van over elkaar te praten wordt er met elkaar gepraat. De manager wordt alleen ingezet als conflicten (dreigen te) escaleren. Het verschil tussen een goedlopend team en een groep is in dit opzicht dat bij een groep bij conflicten over elkaar wordt gesproken en voor het oplossen ervan wordt gekeken naar de manager. Hij/zij is degene die ervoor moet zorgen dat problemen in de samenwerking worden opgelost.

Onderlinge verhoudingen:

De mate waarin men elkaar vertrouwt, helpt, respecteert en zich prettig met elkaar voelt, kan de wijze van samenwerken beïnvloeden. Negatieve gevoelens komen tot uiting in het verbale en niet-verbale gedrag. Men ontloopt elkaar, neemt elkaar op de korrel (rechtstreeks of in de vorm van roddel) en ervaart het samen moeten werken als een ‘pijn’. Vaak wordt in dergelijke gevallen gesproken over ‘strijdige karakters’ en ‘mensen met een onprettige aard’. 

Binnen een goedlopend team is er vertrouwen wat leidt tot open communicatie waarbij eenieders inbreng wordt gewaardeerd. Er wordt geluisterd en men beseft dat verschillende invalshoeken bijdragen aan het vinden van een oplossing voor problemen.

Binnen een groep daarentegen wordt vaak wantrouwen ervaren waardoor de leden op gaan letten wat ze zeggen. Ze zorgen ervoor dat ze vooral geen ‘domme dingen’ zeggen. Dit gaat ten koste van creativiteit en probleemoplossing.

Topteams weten ook hoe belangrijk het is om successen gezamenlijk te vieren en trots te zijn op wat is bereikt. De manager beseft dat het zijn taak is de voorwaarden te scheppen om de teamleden te laten excelleren. Het grote verschil met een groep is daarbij dat binnen een groep resultaten nauwelijks worden gevierd; ‘doe maar gewoon dan doe je al gek genoeg.’ Feedback gaat binnen een groep vooral over waar het fout is gegaan en wat er verbeterd moet worden. Successen die er zijn worden door de manager ‘geclaimd’.

Persoonlijke overtuigingen: 

Een team bestaat uit individuen, personen met eigen overtuigingen, ideeën of opvattingen over van alles en nog wat, bewust en onbewust. Het is handig om elkaars overtuigingen op relevante gebieden te kennen. Als je elkaars overtuigingen kent, begrijp je soms beter waarom iemand iets doet of zegt of juist niet doet of zegt.

Context:

De context waarin een team werkt heeft invloed op de effectiviteit van een team. Een bureaucratische cultuur, een hoofdkantoor dat van alles wil, veranderende wetgeving, veranderende klantwensen: allemaal voorbeelden van zaken die de werking van een team in positieve of negatieve zin kunnen beïnvloeden. Teamontwikkeling, of leren samenwerken, betekent dat je als team moet leren die context te beïnvloeden, en tegelijkertijd als individueel teamlid dicht bij jouw eigen overtuigingen te blijven.


Meer weten over de samenwerking binnen jouw team?

we kijken graag met jou mee naar de wat, waarom, wie, hoe, en samen van jouw team:

WAT moet er gebeuren en WAAROM (doelen) 

WIE gaat dat doen (taakverdeling)
HOE gaat dat gebeuren (procedures) 

SAMEN met anderen die anders denken dan jij

NB deze blog is al eerder gepubliceerd

creativiteit: trainen van de verbeelding

Zoals in de vorige blog beloofd bijgaand een aantal wetenschappelijk onderbouwde methoden om verbeelding, een van de meest in het oog springende onderdelen van de Innovation Engine, te trainen.

Wat is verbeelding?

Verbeelding is de kans om mogelijkheden te zien, alternatieven te vinden, links te ontdekken zien, nieuwe concepten  of objecten te maken, een nieuwe toepassingen voor een bestaand concept bedenken of originele oplossingen voor een probleem vinden.
Verbeelding is geen aangeboren kwaliteit, verbeelding kun je trainen!

1. Andere vragen stellen

De manier waarop je de vraag stelt bepaalt welk soort antwoorden je krijgt. Je traint jezelf bijvoorbeeld met uitdagende vragen, die méér dan 1 goed antwoord kennen: dus niet 5+5=.... , maar ....+...=10. Daag jezelf uit om zoveel mogelijk goede oplossingen te bedenken!

2. veranderen van frames

Een andere manier van verbeelding trainen zit in het veranderen van frames. Het metamodel van NLP geeft handvatten voor het benoemen van vervormingen, generalisaties en weglatingen die  iemand in zijn taal maakt, en met gebruikmaking van dit model kun je jezelf oefenen om te ontregelen. Dit is trouwens ook de manier waarop heel veel grapjes in elkaar zitten.

Seelig geeft als voorbeeld de detective die aan een man vraagt of zijn grote hond bijt. 'nee', zegt die man, 'mijn hond bijt niet'. Pas als de detective wordt gebeten door de hond die naast de mand lag, zegt die man: 'maar dit is niet mijn hond'

3. Combineren

Een derde manier van training zit in het het combineren van al bestaande zaken. Zelf connecties maken tussen 2 losse beelden, de relatie ontdekken tussen een foto en jezelf, of een gevoel in kleuren beschrijven.

ipv zoek de 10 verschillen nu zoek de 10 overeenkomsten:

4. Vooronderstellingen onderzoeken

Verbeelding train je ook door je vooronderstellingen te onderzoeken: wat is mooi, rijk, aardig, lelijk? Als iemand je zegt dat de inhoud van jouw vuilnisbak niet waardeloos maar waardevol is, moet jij gaan benoemen wat waarde voor jou is, en dan kun je -zoals net bij de combinatie genoemd- relaties ontdekken tussen de inhoud van je vuilnisbak en de uitwerking van je waardewoorden.

5. TRIZ

In 1946 heeft de Rus Genrich Altshuller onderzocht welke denkstappen de grootste bron van innovatie waren, en deze (40) TRIZ-principes zijn nog steeds heel goed bruikbaar om op een andere manier naar problemen te kijken: principe 2 bijvoorbeeld: Weglaten van een deel van een product of alleen noodzakelijke het deel van een product gebruiken, wat leidde tot de ontdekking van suikervrij ijs. Of bijvoorbeeld principe 6: maak een product meer uniform, universeel of multifunctioneel, wat ontwerpers bracht tot de universele all-in-one afstandbediening.. Klik hier voor meer informatie over TRIZ.

Meer weten?

Op dinsdagavond 3 november 2015 verzorgt Barcavela weer een workshop over Creativiteit. Informatie vind je hier.

Bronnen:

• InGenius: A Crash Course on Creativity  Tina Selig (2012). ISBN 10: 0062020706
• TRIZ for Engineers, Karen Gadd (2011) ISBN 10 0470741880
•  TED-talk van Seelig : een inspirerende presentatie over creativiteit

en dank aan Bas Jansen en Mark van der Zwan voor de boekentips